ویروس هانتا چقدر خطرناک است؛ علائم و درمان
علائم، راه‌های انتقال، میزان خطر و روش‌های پیشگیری از ویروس جدید هانتا
ویروس هانتا چقدر خطرناک است؛ علائم و درمان
اخیراً خبرهایی درباره شیوع ویروس هانتا و ابتلای چند نفر به این ویروس در یک کشتی تفریحی منتشر شده که نگرانی‌هایی درباره احتمال انتقال آن از انسان به انسان ایجاد کرده است. این خبر به‌خصوص به دلیل گزارش چند مورد مرگ و ابتلا به نوعی از ویروس هانتا به نام «ویروس آند» مورد توجه قرار گرفته است.
ویروس هانتا گروهی از ویروس‌هاست که بیشتر از طریق جوندگان آلوده مانند موش به انسان منتقل می‌شود و در برخی موارد می‌تواند باعث بیماری شدید تنفسی یا آسیب به کلیه‌ها شود. اگرچه بیشتر انواع این ویروس از انسان به انسان منتقل نمی‌شوند، نوع آند از معدود انواعی است که انتقال محدود آن بین انسان‌ها نیز گزارش شده است.
اما ویروس هانتا دقیقاً چیست؟ آیا همان ویروس جدید و خطرناکی است که در اخبار درباره آن صحبت می‌شود؟ علائم اولیه آن چیست، چگونه منتقل می‌شود و آیا راهی برای درمان یا پیشگیری از آن وجود دارد؟
در این مقاله به مهم‌ترین سؤالات درباره ویروس هانتا، شیوع سال ۲۰۲۶ و راه‌های محافظت از خود و خانواده در برابر این بیماری پاسخ می‌دهیم.
ویروس هانتا چیست و از کجا آمده است؟
هانتا (Hantavirus) نام یک خانواده از ویروس‌هاست که می‌توانند انسان را آلوده کنند و در برخی موارد باعث بیماری‌های جدی شوند. این ویروس‌ها معمولاً در بدن جوندگان آلوده مانند موش‌ها وجود دارند و از طریق ادرار، مدفوع و بزاق آن‌ها وارد محیط می‌شوند.
ویروس هانتا یک ویروس تازه کشف‌شده نیست و دانشمندان سال‌هاست انواع مختلف آن را بررسی می‌کنند. بااین‌حال، در سال ۲۰۲۶ شیوع نوع آند این ویروس در یک کشتی تفریحی بین‌المللی باعث جلب توجه رسانه‌ها و سازمان‌های بهداشتی شد.
دو بیماری مهم مرتبط با انواع مختلف هانتا عبارت‌اند از:
- سندرم ریوی هانتا (HPS): بیماری‌ای که عمدتاً ریه‌ها را درگیر می‌کند و ممکن است باعث تجمع مایع در ریه‌ها و نارسایی تنفسی شود.
- تب خونریزی‌دهنده همراه با سندرم کلیوی (HFRS): بیماری‌ای که بیشتر به کلیه‌ها آسیب می‌زند و ممکن است با تب، افت فشار خون و اختلال عملکرد کلیه همراه باشد.
نوع بیماری به گونه ویروس و منطقه جغرافیایی بستگی دارد.
ویروس هانتا جدید ۲۰۲۶ چیست و چرا خبرساز شد؟
ویروس هانتا چقدر خطرناک است؛ علائم و درمان
در ماه مه ۲۰۲۶، چند مورد بیماری شدید تنفسی در میان مسافران یک کشتی تفریحی به نام MV Hondius گزارش شد. بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داد عامل این موارد، ویروس آند (Andes virus) از خانواده هانتا بوده است.
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت در ۲ ژوئیه ۲۰۲۶، در مجموع ۱۳ مورد ابتلا شامل ۱۲ مورد تأییدشده و یک مورد احتمالی و سه مورد مرگ در ارتباط با این شیوع گزارش شد.
دلیل اهمیت این اتفاق، قابلیت انتقال محدود ویروس آند از انسان به انسان بود. بررسی‌ها نشان داد که در محیط بسته کشتی و در شرایط تماس نزدیک، انتقال ویروس میان برخی افراد رخ داده است.
بااین‌حال، این اتفاق به معنای شروع یک همه‌گیری جهانی نیست. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد پیگیری ۴۲ روزه افراد در معرض تماس بدون شناسایی موارد ثانویه جدید به پایان رسیده و شیوع مهار شده است.
همچنین گزارش منتشرشده CDC در نوامبر ۲۰۲۶ نشان داد که از میان ۸۸ فرد در معرض تماس که در آمریکا تحت پیگیری قرار گرفتند، هیچ عفونت ثانویه‌ای شناسایی نشد.
بنابراین باید بین یک شیوع محدود و کنترل‌شده با گسترش گسترده یک بیماری در جامعه تفاوت قائل شد.
علائم ویروس هانتا در انسان چیست؟
علائم ویروس هانتا در مراحل اولیه ممکن است شبیه آنفلوآنزا یا سایر عفونت‌های ویروسی باشد. به همین دلیل تشخیص آن فقط بر اساس نشانه‌های اولیه دشوار است.
مهم‌ترین علائم اولیه عبارت‌اند از:
- تب و لرز
- خستگی و ضعف شدید
- سردرد
- درد عضلات، به‌خصوص در ناحیه کمر، ران و شانه‌ها
- سرگیجه
- تهوع و استفراغ
- درد شکم
- اسهال
در صورتی که بیماری به سندرم ریوی هانتا پیشرفت کند، علائم جدی‌تری ظاهر می‌شوند:
- سرفه و تنگی نفس
- احساس فشار یا درد در قفسه سینه
- تنفس سریع و دشوار
- تجمع مایع در ریه‌ها
- کاهش اکسیژن خون
- افت فشار خون و شوک در موارد شدید
نکته مهم این است که همه افراد مبتلا الزاماً تمام این علائم را تجربه نمی‌کنند. همچنین علائم اولیه ممکن است با سرماخوردگی یا آنفلوآنزا اشتباه گرفته شوند.
متخصص کلیه
ویروس هانتا چگونه منتقل می‌شود؟
اصلی‌ترین راه انتقال ویروس هانتا از طریق تماس انسان با جوندگان آلوده یا فضولات آن‌هاست.
موش‌های آلوده می‌توانند ویروس را از طریق ادرار، مدفوع و بزاق خود وارد محیط کنند. اگر این مواد خشک شوند و هنگام تمیزکاری در هوا پخش شوند، فرد ممکن است ذرات آلوده را تنفس کند.
مهم‌ترین راه‌های انتقال عبارت‌اند از:
- تنفس گردوغبار آلوده به ادرار و مدفوع موش
- تماس دست با سطوح آلوده و سپس لمس چشم، بینی یا دهان
- تماس مستقیم با بزاق یا ترشحات جوندگان آلوده
- گازگرفتگی یا خراش ناشی از موش آلوده، در موارد نادر
- تماس با وسایل و مواد آلوده به ترشحات جوندگان
به همین دلیل تمیز کردن انباری، زیرزمین، کلبه‌های متروکه و محیط‌هایی که آثار حضور موش در آن‌ها وجود دارد، بدون رعایت نکات ایمنی می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
آیا ویروس هانتا از انسان به انسان منتقل می‌شود؟
این یکی از مهم‌ترین سؤالاتی است که پس از شیوع سال ۲۰۲۶ مطرح شده است.
پاسخ این است که بیشتر انواع ویروس هانتا از انسان به انسان منتقل نمی‌شوند. بااین‌حال، ویروس آند استثنای مهمی محسوب می‌شود.
انتقال ویروس آند میان انسان‌ها به‌ندرت اتفاق می‌افتد و بیشتر در شرایط تماس نزدیک و طولانی با فرد بیمار گزارش شده است. تماس مستقیم با ترشحات بدن فرد مبتلا نیز می‌تواند خطر انتقال را افزایش دهد.
بنابراین نمی‌توان گفت هر فرد مبتلا به هانتا به‌راحتی می‌تواند اطرافیان خود را آلوده کند. نوع ویروس و نوع تماس اهمیت زیادی دارند.
ویروس هانتا چقدر خطرناک است؟ آیا باعث مرگ می‌شود؟
شدت بیماری هانتا به نوع ویروس، وضعیت جسمانی فرد و سرعت تشخیص و دریافت مراقبت پزشکی بستگی دارد.
برخی عفونت‌ها ممکن است با علائم خفیف آغاز شوند؛ اما سندرم ریوی هانتا می‌تواند به‌سرعت پیشرفت کند و باعث نارسایی تنفسی شود.
در مورد سندرم ریوی ناشی از برخی انواع ویروس هانتا در قاره آمریکا، میزان مرگ‌ومیر گزارش‌شده حدود ۴۰ درصد است. این عدد به معنای مرگ‌ومیر ۴۰ درصدی تمام مبتلایان به همه انواع هانتا نیست.
به همین دلیل تشخیص زودهنگام و دریافت مراقبت پزشکی اهمیت زیادی دارد.
متخصص داخلی
چگونه از ابتلا به ویروس هانتا پیشگیری کنیم؟
از آنجا که مهم‌ترین راه انتقال هانتا تماس با جوندگان آلوده است، کنترل موش‌ها و رعایت نکات بهداشتی در محیط زندگی نقش مهمی در پیشگیری دارند.
برای کاهش احتمال ابتلا به این ویروس:
- از ورود موش‌ها به خانه، انباری و محل نگهداری مواد غذایی جلوگیری کنید.
- سوراخ‌ها و منافذ دیوارها و کف ساختمان را مسدود کنید.
- مواد غذایی را در ظروف دربسته نگهداری کنید.
- از تماس مستقیم با موش‌های مرده و فضولات آن‌ها خودداری کنید.
- هنگام تمیز کردن محیط‌های آلوده از دستکش مناسب استفاده کنید.
- پیش از تمیزکاری محیط بسته‌ای که آثار حضور موش در آن وجود دارد، آن را تهویه کنید.
- فضولات موش را جارو یا جاروبرقی نکنید؛ زیرا ممکن است ذرات آلوده در هوا پخش شوند.
- محل آلوده را ابتدا با ماده ضدعفونی‌کننده مناسب خیس کنید و سپس طبق دستورالعمل ایمنی پاکسازی کنید.
برای جلوگیری از انتقال احتمالی نوع آند بین انسان‌ها نیز باید از تماس نزدیک و طولانی با فرد مشکوک یا مبتلا خودداری کرد و توصیه‌های تیم درمان و بهداشت عمومی را رعایت کرد.
سؤالات متداول درباره ویروس هانتا
آیا ویروس هانتا همان ویروس کروناست؟
خیر. ویروس هانتا و ویروس کرونا دو خانواده ویروسی متفاوت هستند. مسیرهای اصلی انتقال، نوع بیماری و ویژگی‌های آن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. هانتا عمدتاً از طریق جوندگان آلوده منتقل می‌شود.
آیا ویروس هانتا از طریق دست دادن منتقل می‌شود؟
انتقال معمول هانتا از طریق دست دادن با فرد مبتلا نیست. در مورد ویروس آند، تماس نزدیک و طولانی با فرد بیمار و تماس با ترشحات بدن او می‌تواند خطر انتقال داشته باشد.
آیا همه موش‌ها ناقل ویروس هانتا هستند؟
خیر. همه موش‌ها به ویروس هانتا آلوده نیستند. تنها جوندگان آلوده به گونه‌های خاص این ویروس می‌توانند آن را منتقل کنند.
آیا ویروس هانتا از طریق غذا منتقل می‌شود؟
غذای آلوده به ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان می‌تواند یکی از مسیرهای انتقال باشد. بنابراین مواد غذایی باید در ظروف دربسته و دور از دسترس موش‌ها نگهداری شوند.
آیا ویروس هانتا واکسن دارد؟
در حال حاضر واکسن تأییدشده‌ای برای پیشگیری از ویروس آند وجود ندارد. برای سایر گونه‌های هانتا نیز واکسن عمومی و مورد تأیید جهانی در دسترس نیست.
آیا ویروس هانتا از طریق حیوانات خانگی منتقل می‌شود؟
مسیر اصلی انتقال این ویروس تماس با جوندگان آلوده است. حیوانات خانگی مانند سگ و گربه منبع معمول انتقال مستقیم هانتا به انسان محسوب نمی‌شوند؛ بااین‌حال ممکن است موش آلوده را به محیط خانه بیاورند.
برای بررسی و درمان ویروس هانتا، می‌توانید از متخصصان مشاوره بگیرید.
