بهترین شربت و اسپری بینی برای سرماخوردگی کودکان

انواع شربت و اسپری بینی برای سرماخوردگی کودکان؛ کدام مناسبتر است؟
بهترین شربت و اسپری بینی برای سرماخوردگی کودکان
سرماخوردگی یکی از شایعترین بیماریهای دوران کودکی است و معمولاً با علائمی مانند آبریزش بینی، گرفتگی بینی، عطسه، سرفه، گلودرد و گاهی تب همراه میشود. برای کاهش این علائم، شربتها و اسپریهای بینی مختلفی در داروخانهها وجود دارند؛ اما همه آنها برای تمام سنین مناسب نیستند. انتخاب بهترین شربت و اسپری بینی برای سرماخوردگی کودکان به سن کودک، نوع علائم و ترکیبات دارو بستگی دارد. در این مقاله با انواع این داروها و نکات مهم مصرف آنها آشنا میشوید.
آیا کودکان برای سرماخوردگی به شربت نیاز دارند؟
سرماخوردگی معمولاً یک بیماری ویروسی است و در بیشتر کودکان بدون نیاز به داروی خاص، طی حدود یک تا دو هفته بهبود پیدا میکند. شربتهای سرماخوردگی ویروس را از بین نمیبرند و معمولاً باعث کوتاه شدن مدت بیماری نمیشوند؛ بلکه برخی از آنها فقط برای کاهش علائم آزاردهنده استفاده میشوند.
به همین دلیل، اگر کودک علائم خفیفی دارد، معمولاً استراحت، مصرف مایعات، شستوشوی بینی با محلول نمکی و مراقبت در منزل کافی است. مصرف دارو زمانی مطرح میشود که علائمی مانند تب، درد یا سرفه باعث ناراحتی کودک شوند و داروی مناسب با سن او انتخاب شده باشد.
انواع شربت برای سرماخوردگی کودکان
شربتهای مورد استفاده در دوران سرماخوردگی ترکیبات مختلفی دارند و هرکدام برای کنترل یک یا چند علامت طراحی شدهاند.
۱. شربت تببر و مسکن کودکان
شربتهای حاوی استامینوفن یا ایبوپروفن برای کاهش تب و تسکین دردهایی مانند سردرد، گلودرد و بدندرد استفاده میشوند.
- استامینوفن: برای کاهش تب و تسکین درد کاربرد دارد و با توجه به سن و وزن کودک مصرف میشود.
- ایبوپروفن: علاوه بر کاهش تب، به تسکین درد و التهاب کمک میکند؛ اما برای برخی کودکان، از جمله کودکان دچار کمآبی یا بعضی بیماریهای زمینهای، مناسب نیست.
مقدار مصرف این داروها باید بر اساس وزن کودک و غلظت شربت تعیین شود. همچنین مصرف همزمان چند داروی حاوی استامینوفن میتواند خطر مسمومیت و آسیب کبدی را افزایش دهد.
۲. شربت ضدسرفه کودکان
برخی شربتها حاوی دکسترومتورفان هستند که برای کاهش سرفه طراحی شدهاند. بااینحال، مصرف روتین داروهای ضدسرفه بدون نسخه در کودکان خردسال توصیه نمیشود و شواهد اثربخشی آنها در سرماخوردگی کودکان محدود است.
سرفه در بسیاری از موارد به خارج شدن ترشحات از مجاری تنفسی کمک میکند؛ بنابراین همیشه لازم نیست آن را متوقف کنیم. برای کودکان بالای یک سال، عسل میتواند به کاهش سرفه شبانه کمک کند؛ اما دادن عسل به نوزادان زیر یک سال ممنوع است.
۳. شربت خلطآور کودکان
شربتهای خلطآور مانند فرآوردههای حاوی گایافنزین برای رقیقتر شدن ترشحات و کمک به خارج شدن خلط استفاده میشوند. با وجود این، همه کودکان به چنین داروهایی نیاز ندارند و شواهد مربوط به فایده بسیاری از داروهای خلطآور در کودکان محدود است.
در صورت سرفه خلطدار، بهتر است پیش از مصرف این شربتها با پزشک یا داروساز مشورت شود.
۴. شربت آنتیهیستامین
داروهایی مانند سیتریزین، لوراتادین، دیفنهیدرامین و کلرفنیرامین در گروه آنتیهیستامینها قرار میگیرند. این داروها بیشتر برای کنترل علائم حساسیت مانند عطسه و آبریزش بینی آلرژیک کاربرد دارند.
از آنجا که آبریزش بینی و عطسه در سرماخوردگی نیز دیده میشوند، ممکن است تصور شود آنتیهیستامین برای تمام کودکان سرماخورده مناسب است؛ اما این داروها درمان معمول سرماخوردگی نیستند. بعضی از آنها نیز باعث خوابآلودگی، خشکی دهان یا بیقراری میشوند.
۵. شربتهای ترکیبی سرماخوردگی
برخی شربتها چند ماده مؤثره مانند استامینوفن، آنتیهیستامین و ضداحتقان را با هم دارند. این داروها ممکن است برای کاهش چند علامت بهطور همزمان طراحی شده باشند؛ اما احتمال دریافت ناخواسته دوز تکراری از یک ماده را افزایش میدهند.
برای مثال، اگر شربت سرماخوردگی حاوی استامینوفن باشد، نباید بدون بررسی ترکیبات، آن را همراه با شربت استامینوفن دیگری مصرف کرد.
انواع اسپری بینی برای سرماخوردگی کودکان
اسپری بینی میتواند به کاهش گرفتگی بینی و خارج شدن ترشحات کمک کند. بااینحال، اسپریهای بینی از نظر ترکیبات و عملکرد با یکدیگر متفاوت هستند.
۱. اسپری بینی آب نمک یا سرم نمکی
اسپری سالین یا آب نمک یکی از گزینههای مناسب برای کاهش گرفتگی بینی در کودکان است. این محلول داروی ضداحتقان نیست و با مرطوب کردن مجاری بینی، نرم کردن ترشحات و کمک به خارج شدن مخاط، تنفس را آسانتر میکند.
از مزایای اسپری سالین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کمک به پاک شدن ترشحات بینی
- کاهش خشکی و تحریک مخاط بینی
- کمک به تنفس راحتتر کودک
- مناسب بودن برای استفاده در بسیاری از گروههای سنی، در صورت انتخاب محصول متناسب با سن
برای نوزادان معمولاً قطره یا اسپری نمکی مخصوص نوزادان و سپس تخلیه ملایم ترشحات با پوآر بینی استفاده میشود. در کودکان بزرگتر نیز میتوان از اسپری متناسب با سن آنها کمک گرفت.
۲. اسپری ضداحتقان بینی
اسپریهایی مانند اکسیمتازولین و زایلومتازولین با کاهش تورم عروق مخاط بینی، گرفتگی را موقتاً برطرف میکنند. این محصولات با اسپری سالین متفاوت هستند و محدودیت مصرف بیشتری دارند.
اسپریهای ضداحتقان دارویی برای نوزادان مناسب نیستند و در کودکان کمسن نباید بدون نظر پزشک استفاده شوند. مصرف طولانی یا بیش از مقدار توصیهشده نیز میتواند باعث گرفتگی برگشتی بینی شود؛ یعنی پس از کاهش اثر دارو، گرفتگی بینی دوباره شدیدتر شود.
بنابراین این اسپریها فقط در صورت تأیید پزشک و برای مدت محدود باید مصرف شوند.
۳. اسپری بینی کورتونی
اسپریهایی مانند فلوتیکازون و مومتازون برای کاهش التهاب مخاط بینی کاربرد دارند و بیشتر در درمان رینیت آلرژیک استفاده میشوند. این اسپریها درمان معمول سرماخوردگی ویروسی نیستند و برای باز کردن فوری بینی نیز طراحی نشدهاند.
اگر گرفتگی بینی کودک طولانی شده یا همراه با عطسه و خارش مکرر است، ممکن است علت آن حساسیت باشد و پزشک استفاده از اسپری کورتونی را پیشنهاد کند.

از چه سنی میتوان به کودکان شربت سرماخوردگی داد؟
محدودیت سنی به نوع دارو و دستورالعمل کشور و سازنده بستگی دارد. سازمان غذا و داروی آمریکا توصیه میکند به کودکان زیر ۲ سال داروهای بدون نسخه سرماخوردگی حاوی ضداحتقان یا آنتیهیستامین داده نشود. بسیاری از محصولات نیز هشدار عدم مصرف برای کودکان زیر ۴ سال دارند.
در راهنمای NHS نیز مصرف داروهای بدون نسخه سرفه و سرماخوردگی، از جمله ضداحتقانها، برای کودکان زیر ۶ سال بدون توصیه پزشک یا داروساز مناسب دانسته نشده است. بنابراین برای کودکان خردسال، بهخصوص زیر ۶ سال، نباید خودسرانه شربتهای ترکیبی انتخاب کرد.
سوالات متداول
آیا اسپری آب نمک برای نوزادان مناسب است؟
قطره یا اسپری سالین مخصوص نوزادان معمولاً برای مرطوب کردن بینی و نرم کردن ترشحات استفاده میشود. بهتر است نوع مخصوص سن کودک انتخاب شود و تخلیه ترشحات با ملایمت انجام شود.
آیا میتوان همزمان شربت سرماخوردگی و اسپری بینی استفاده کرد؟
در بسیاری از موارد، محلول نمکی بینی را میتوان همراه با داروی تجویزشده استفاده کرد؛ اما اگر اسپری بینی دارویی و ضداحتقان باشد، باید احتمال تداخل و محدودیت سنی آن بررسی شود.
آیا شربت سرماخوردگی باعث بهبود سریعتر کودک میشود؟
خیر. این داروها معمولاً فقط برخی علائم را کاهش میدهند و باعث از بین رفتن سریعتر ویروس نمیشوند.
برای آبریزش بینی کودک اسپری بهتر است یا شربت؟
اگر مشکل اصلی آبریزش و گرفتگی بینی باشد، محلول نمکی بینی در بسیاری از موارد انتخاب مناسبی است. شربت فقط در صورت وجود علائم دیگر و با توجه به سن کودک باید بررسی شود.
برای بررسی و درمان مشکلات سرماخوردگی کودکان، میتوانید از متخصصان این حوزه مشاوره بگیرید.

★ 5,0(1)
دکتر عبدالامیر بنی طی متخصص اطفال در تهران
مشاهده و تماس











