دلیل کم خونی و راه های درمان آن
دلیل کم خونی در زنان چیست؟
دلیل کم خونی و راه های درمان آن
شایعترین دلیل کمخونی در زنان، کمبود آهن است که معمولاً به علت قاعدگیهای منظم، بارداری، تغذیه نامناسب یا جذب ضعیف آهن در بدن رخ میدهد. سایر دلایل شامل کمبود ویتامین B12، اسیدفولیک، بیماریهای مزمن یا مشکلات گوارشی است. درمان آن با تغذیه صحیح، مکملهای آهن و در موارد شدید، درمان دارویی یا تزریق آهن انجام میشود.
چرا زنان بیشتر از مردان دچار کمخونی میشوند؟
بدن زنان به دلیل ساختار فیزیولوژیکی خاص، بیش از مردان در معرض کمخونی قرار دارد.
مهمترین عوامل عبارتاند از:
۱. قاعدگی (پریود)
در هر دوره قاعدگی، زنان بین ۳۰ تا ۴۵ میلیلیتر خون از دست میدهند که در صورت رژیم غذایی نامناسب، ذخایر آهن بدن کاهش مییابد.
۲. بارداری
در دوران بارداری، بدن نیاز بیشتری به آهن و فولات دارد تا هم نیاز مادر و هم جنین را تأمین کند. در نتیجه، کمبود آهن در این دوران بسیار شایع است.
۳. تغذیه نادرست
رژیمهای غذایی فاقد آهن (مثل گیاهخواری سختگیرانه)، یا مصرف زیاد چای و قهوه که جذب آهن را کاهش میدهند، باعث کمخونی میشوند.
بیشتر بخوانید:
۴. بیماریهای گوارشی
مشکلات معده یا روده، مانند زخم معده، سلیاک یا کولیت، مانع جذب آهن و ویتامینها میشوند.
۵. کمبود ویتامین B12 و اسیدفولیک
این دو ماده برای ساخت گلبولهای قرمز ضروریاند و کمبودشان باعث نوعی کمخونی به نام کمخونی مگالوبلاستیک میشود.
علائم کمخونی در زنان
اگر دچار کمخونی باشید، ممکن است برخی از علائم زیر را تجربه کنید:
-
احساس خستگی و ضعف مزمن
-
رنگپریدگی پوست و لبها
-
تنگی نفس و ضربان قلب تند
-
سرگیجه و سردرد
-
ریزش مو و شکنندگی ناخنها
-
خوابآلودگی و کاهش تمرکز
-
سردی دستها و پاها
غذاهای مفید برای درمان کمخونی
منابع غنی از آهن
-
گوشت قرمز، جگر، مرغ و ماهی
-
عدس، لوبیا، نخود و سویا
-
اسفناج، جعفری، شنبلیله و سبزیهای برگ سبز
-
کشمش، خرما و توت خشک
بیشتر بخوانید:
ویتامین C برای جذب بهتر آهن
ویتامین C جذب آهن را چند برابر میکند. برای همین بهتر است همراه با غذاهایی مثل گوشت یا حبوبات، از مرکبات، گوجهفرنگی، فلفل دلمهای و آبلیمو تازه استفاده کنید.
منابع ویتامین B12 و اسیدفولیک
-
تخم مرغ، شیر، ماست و لبنیات
-
ماهی، مرغ و گوشت سفید
-
غلات کامل و حبوبات پختهشده
راههای درمان کم خونی
۱. مصرف مکمل آهن
در موارد کمخونی خفیف تا متوسط، پزشک معمولاً قرص آهن تجویز میکند.
بهترین زمان مصرف آن، دو ساعت بعد از غذا همراه با آب پرتقال است تا جذب آن بهتر شود.
۲. مکملهای ویتامین B12 و فولیک اسید
اگر کمخونی ناشی از کمبود این ویتامینها باشد، مکملهای خوراکی یا تزریقی تجویز میشود.
۳. تغذیه صحیح و متعادل
اصلاح رژیم غذایی نقش کلیدی دارد. استفاده روزانه از سبزیجات، گوشت و غلات کامل به مرور سطح آهن را بالا میبرد.
۴. درمان بیماریهای زمینهای
در برخی موارد، کمخونی نشانهی بیماریهای دیگر مانند زخم گوارشی یا خونریزی پنهان است. در این شرایط، باید علت اصلی درمان شود.
۵. تزریق آهن یا خون
در موارد شدید، پزشک ممکن است تزریق آهن یا حتی انتقال خون را توصیه کند.
نکات مهم برای پیشگیری از کمخونی در زنان
-
مصرف چای یا قهوه را بلافاصله بعد از غذا محدود کنید.
-
هر روز از سبزیهای برگ سبز و میوههای تازه استفاده کنید.
-
در دوران بارداری یا قاعدگی، مکملهای توصیهشده توسط پزشک را مصرف کنید.
-
از رژیمهای غذایی سخت و بدون پروتئین پرهیز کنید.
-
ورزش سبک و خواب کافی باعث بهبود عملکرد خونرسانی میشود.
پرسش های متداول درباره کم خونی در زنان
شایعترین علت کمخونی در زنان چیست؟
شایعترین علت، کمخونی فقر آهن است که معمولاً به دلیل خونریزی قاعدگی شدید، بارداری یا تغذیه نامناسب ایجاد میشود.
آیا بارداری باعث کمخونی میشود؟
بله. در دوران بارداری نیاز بدن به آهن افزایش مییابد و در صورت تأمین نشدن، خطر کمخونی بالا میرود.
آیا چای باعث کمخونی میشود؟
بله، تانن موجود در چای جذب آهن را کاهش میدهد. بهتر است چای را یک تا دو ساعت بعد از غذا بنوشید.
کمبود چه ویتامینی باعث کمخونی میشود؟
کمبود ویتامین B12 و اسید فولیک میتواند منجر به نوعی کمخونی شود که با ضعف و اختلال عصبی همراه است.
بیشتر بخوانید:
چرا کمخونی باعث سردرد و خستگی مزمن میشود؟
سخن پایانی
پیشگیری از کم خونی به تغذیه متعادل و دریافت کافی آهن بستگی دارد. مصرف غذاهای غنی از آهن، مثل گوشت قرمز، سبزیجات سبز و حبوبات، باید در رژیم غذایی روزانه گنجانده شود. برای جذب بهتر آهن، توصیه میشود که این غذاها همراه با منابع ویتامین C مانند مرکبات مصرف شوند. همچنین، زنان باردار و شیرده باید تحت نظر پزشک مکملهای مناسب مصرف کنند. کاهش مصرف چای و قهوه در کنار وعدههای غذایی نیز میتواند به افزایش جذب آهن کمک کند.
در زنان با سابقه خونریزی شدید قاعدگی یا بیماریهای گوارشی، بررسی منظم وضعیت آهن بسیار مهم است. همچنین، آگاهی از علائم کم خونی و مراجعه به پزشک در مراحل اولیه بیماری، از پیشرفت مشکلات جلوگیری میکند و به درمان مؤثرتر کمک میکند. پیگیری وضعیت خون به صورت منظم میتواند از بروز مشکلات جدی ناشی از کم خونی پیشگیری کند.
کمخونی یکی از مشکلات شایع در میان زنان است که در صورت بیتوجهی میتواند باعث خستگی مزمن، افت عملکرد مغز و مشکلات سلامتی جدیتر شود.
با اصلاح تغذیه، مصرف ویتامینها و مراجعه به پزشک برای بررسی منظم وضعیت خون، میتوان از بروز آن جلوگیری کرد.
سلامت بدن از درون شروع میشود — تغذیه درست، کلید داشتن زندگی پرانرژی و پوستی سالم است.
